162

As-Saydina

الصيدنة

জনগুলি
The Science of Medicine
•
অঞ্চলগুলি
ইরান
•
সাম্রাজ্যসমূহ ও যুগসমূহ
বুয়িদ রাজবংশ

============================================================

102 كتاب الصيدنة فى الطب و فى التجفيف ولاصله قوة غاذية و لذلك يمضغه اهل مصر و نحن لانزى اهل يجه وا مصر يخصون به فان صبيان كل بقعة يفعلون ذلك عند غضارته استلذاذا لااستغذاء. وقيل الحفأمهموزا ومقصورا اصل البردى والعنقز(2) معجم الزاى اضله و قدجاء غيرمعجمة. ويقال لاصول البردى والقصب حين يخرج عتقرا و اه يكون له على رأس قصبته صوف يسمى بالرومية اوسولوقا و يالفارسية نان كوره و بالعريية الطوط. والطوط فى الاصل القطن وقيل البيلم قطن البردى.

بردى(3) را اهل خراسان لخ گويند. ديسقوريدس گويد در بيخ لخ قوت وهد غذائيست و آزين معنى اهل مصر بيخ او را بخايند و لعاب كه ازو حاصل شود جه بخورند. و ديسقوريدس گويد اهل مصر را باو تخصيص كردهاند اما در بيشتر ور بلاد خوردن و خاييدن بيخ او متعارف است در وقت ترى و تازگى و چنانكه ور بانواع غذاهاى نباتى رغبت نمايند باوهم رغبت كنند. وصاحب المشاهير گويد عرب حفأ، كه آخر او مهموز باشد و مقصور بيخ بردى را گويند و بعضى ه عنقز گويند بيخ او را چون سپيد باشد و بيخ نى را بزاى معجم و حميدبن ثورور در شعر خود بهراى غير معجمه اورده است: سيي م(4) الق عشرة بعداد هى ناشى خرجت بعطفة قلنها متزر ل برزت عقيلة اربع هادينه بيض الؤجوه كأنهن العنقر و در وقتى كه نبات بردى رسته شود و بيخ او را نحسلج(5) گويند و آن پشم كه و بر سر نيات بردى باشد بلغت رومى آن را اقتلقا گويند و بلغت پارسى ايكور(16 گويند و اهل ترمد كابور گويند. و ابن دريد گويد عرب آن پشم را كه بر سر بردى باشد بيلم گويند. و ابو ريحان گويد جز در زاولستان در مواضع و ديگر نبات بردى را تخم نديدم و در زاولستان نخم نبات بردى ديدم بمقدار دانه پلهل بود و پودته و طرخون را در هيچ موضع نخم نديدم جز در غزنين.

1. نقل از حاشيهآ منهاج البان كه با مقايسه با ترجمه فارسى قطعأ خلاصهاى از اصل عربى اسبت.

পৃষ্ঠা ১৬২

As-Saydina | Usul